Από τις βενετσιάνικες μάσκες μέχρι τις μεταμφιέσεις, κανένας τόπος δεν μοιάζει με το Καρναβάλι της Βενετίας!

Το Βενετσιάνικο Καρναβάλι αποτελεί αδιαμφισβήτητα έναν από τους μεγαλύτερους εορτασμούς στην Ιταλία με τη φήμη του να ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Μία μοναδική εμπειρία ζωής για όσους το επισκεφθούν.

Γνωρίζοντας το εξαίσιο ιταλικό έθιμο…

Το καρναβάλι στη Βενετία, όπως και κάθε καρναβάλι σε όλο τον κόσμο, λαμβάνει χώρα τις ημέρες που προηγούνται της Σαρακοστής.

Από πού προέρχεται η ιδέα του καρναβαλιού;

Σύμφωνα με την παράδοση, το Βενετσιάνικο Καρναβάλι ξεκίνησε το 1162, όταν οι κάτοικοι γιόρταζαν μια νίκη της “Γαληνοτάτης Δημοκρατίας” εναντίον του Πατριάρχη της Ακυληίας Ουλρίκο ντι Τρέβεν .

Σε ανάμνηση αυτής της ιστορικής νίκης διοργάνωναν εκδηλώσεις εορτασμού με χορό στην πλατεία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία. Προφανώς αυτός ο εορτασμός που ξεκίνησε εκείνη την περίοδο έγινε έθιμο για τους Ιταλούς και επισημοποιήθηκε την περίοδο της Αναγέννησης.

Η λέξη Carnevale πιθανολογείται πως προέρχεται από τις λατινικές λέξεις “carne” και “vale”, που σημαίνει “αποχαιρετισμός στο κρέας”.

Η ονομασία αυτή δόθηκε καθώς κατά τη διάρκεια των ημερών πριν τη Σαρακοστή, ο όρος “εγκρατής” ήταν ανύπαρκτος. Η διασκέδαση ήταν εκτός ορίων και οι άνθρωποι απολάμβαναν πλούσια σε λίπη και κρέας φαγητά και ήταν επιρρεπείς στις απολαύσεις κάθε μορφής…

Ένα ατέλειωτο πάρτυ έξω στο δρόμο, ένα δίχως όρια και φραγμούς ξεφάντωμα πριν από τη Σαρακοστή αποχαιρετώντας τις απολαύσεις. Εγένετο λοιπόν το Καρναβάλι.

Μέχρι τον 16ο αιώνα, οι Βενετοί γιορτάζουν το Carnevale με στυλ! Ενώ τον 17ο αιώνα το μπαρόκ καρναβάλι έμοιαζε με έναν τρόπο αποθήκευσης της εικόνας του γοήτρου της Βενετίας στον κόσμο. Το βενετσιάνικο έθιμο ήταν πολύ διάσημο κατά τη διάρκεια του 18ο αιώνα.

Βενετσιάνικη μάσκα: Μία παράδοση με μακρά ιστορία

Για τους Ιταλούς η μάσκα συμβόλιζε την ελευθερία. Ήταν γι’ αυτούς ένας τρόπος καταπάτησης όλων των κοινωνικών κανόνων που επιβάλλονταν από την Ενετική Δημοκρατία.

Μέχρι τον 18ο αιώνα, οι Βενετοί λέγεται πως είχαν τη δυνατότητα να φορούν μάσκες για έξι μήνες το χρόνο και φυσικά το εκμεταλλεύτηκαν! Για παράδειγμα, μία μαύρη βελούδινη μάσκα γινόταν ιδανική επιλογή για κάποιον που επισκεπτόταν ένα “κακόφημο” σπίτι.

Σύμφωνα με τους ιστορικούς κάποιες από τις περιπτώσεις που επέλεγαν τη χρήση μάσκας είναι οι ακόλουθες: Οι βενετσιάνικες μάσκες φοριούνταν από ανθρώπους που είχαν παράνομες σχέσεις, από όσους έπαιζαν τυχερά παιχνίδια, από όσους ήθελαν να κρυφτούν από τους δανειστές τους κ.λ.π.

Η γοητεία της ανωνυμίας με τη χρήση της μάσκας δημιούργησε μία “ισότητα” ανάμεσα σε όλους. Πολλές προσωπικότητες της εποχής όπως πολιτικοί και πλούσιοι κληρονόμοι πήγαιναν στη Βενετία για να διασκεδάσουν σπαταλώντας τεράστιες περιουσίες.

Μία τέτοια περίπτωση είναι του ξακουστού καρδιοκατακτητή Giacomo Casanova ο οποίος έγραψε ιστορία ξελογιάζοντας το “αδύναμο φύλο”.

Οι ευγενείς μπορούσαν ανενόχλητοι να κινούνται σε χορούς, θέατρα και σε λαϊκές γειτονιές. Ακόμη και οι μοναχοί με την κάλυψη του προσώπου τους φορώντας μάσκα επιδίδονταν πολλές φορές σε ασυδοσίες.

Η χρήση μάσκας ευνόησε την ανάπτυξη του αυτοσχέδιου θεάτρου του δρόμου, τη λεγόμενη “Commedia dell’arte”.

Οι προαναφερθέντες συμπεριφορές που κρύβονταν επιμελώς πίσω από μία μάσκα, είχαν ως αποτέλεσμα το 1797 σύμφωνα με τον κανόνα του βασιλιά της Αυστρίας, να αποφασιστεί αυστηρά η χρήση της μάσκας και να καταργηθεί το Καρναβάλι.

Η παράδοση κρατήθηκε ζωντανή σε μικρότερο βαθμό βεβαία αλλά για διάστημα μεγαλύτερο των δύο αιώνων, χάριν σε κάποιες αριστοκρατικές οικογένειες που πραγματοποιούσαν εορτασμούς σε ιδιωτικούς χώρους.

Στη δεκαετία του 1930, ο Μουσολίνι απαγόρευσε τους εορτασμούς εντελώς.

Τι άλλαξε λοιπόν;

Το 1979, το καρναβάλι και πάλι στο προσκήνιο όταν η κυβέρνηση της Ιταλίας αποφάσισε να φέρει πίσω τον πολιτισμό και την ιστορία της ρομαντικής πόλης.

Στη δεκαετία του 1970 ξεκίνησε εκ νέου η μακρά ξεχασμένη τέχνη της κατασκευής μάσκας.

Οι τεχνίτες μασκών κατείχαν μία ιδιαίτερη θέση στην κοινωνία.

Οι αρχικές μάσκες της Βενετίας ήταν μάλλον απλές στον σχεδιασμό και τη διακόσμηση. Σήμερα, οι περισσότερες από τις βενετσιάνικες μάσκες κατασκευάζονται από φύλλα χρυσού και γύψο ενώ είναι όλες ζωγραφισμένες στο χέρι χρησιμοποιώντας φυσικά φτερά και πολύτιμους λίθους για να διακοσμηθούν.

Στις μέρες μας ένα από τα σημαντικά γεγονότα του Καρναβαλιού στις είναι ο διαγωνισμός για την πιο όμορφη μάσκα, το λεγόμενο “La maschera più bella”. Ο διαγωνισμός πραγματοποιείται το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς και κρίνεται από μια διεθνή ομάδα σχεδιαστών μόδας.

Το Καρναβάλι της Βενετίας σήμερα

Αναμφισβήτητα το πιο δημοφιλές Καρναβάλι στην Ευρώπη, το Καρναβάλι στη Βενετία έχει μία ατμόσφαιρα ξεχωριστή, που ταξιδεύει τους επισκέπτες του σε μία άλλη εποχή. Σήμερα, περίπου 3 εκατομμύρια άνθρωποι ταξιδεύουν στη Βενετία κάθε χρόνο για το καρναβάλι της.
Το καρναβάλι είναι παγκοσμίως φημισμένο για τις περίτεχνες μάσκες του.

Το Βενετσιάνικο Καρναβάλι είναι μια τεράστια γιορτή που συνεχίζεται για δύο εβδομάδες. Με πολλά γεγονότα, όπως τα περίφημα πάρτυ μεταμφίεσης, η παρέλαση των σκαφών, οι συναυλίες και οι παραστάσεις του δρόμου, είναι ελεύθερες και ανοιχτές στο κοινό.

Χιλιάδες καρναβαλιστές, ντυμένοι με ό,τι στολή μπορεί να φανταστεί κανείς, δίνουν κάθε χρόνο έναν ιδιαίτερο αέρα μυστηρίου στους δρόμους και τα κανάλια της πόλης, συμμετέχοντας στο πλήθος των δραστηριοτήτων που διοργανώνονται τόσο για τους κατοίκους, όσο και για τους επισκέπτες της.

Υπαίθριες εκδηλώσεις, παραστάσεις και διάφορα δρώμενα και happenings λαμβάνουν χώρα κάθε μέρα σε κάθε γωνιά της πόλης, ενώ οι πριβέ χοροί και οι θεματικές βραδιές θυμίζουν Αναγέννηση και “Commedia dell’ Αrte”.

Η Βασιλική του Αγίου Μάρκου και η ομώνυμη πλατεία, η Όπερα Fenice, το Παλάτι των Δόγηδων, η Γέφυρα των Στεναγμών είναι μερικά μόνο από τα διάσημα αξιοθέατα της πόλης, η ομορφιά και η ιστορία των οποίων δεν αφήνουν κανέναν ασυγκίνητο.

Εκτός από την ίδια την πόλη της Βενετίας συμμετέχουν επίσης στις καρναβαλικές εκδηλώσεις και τα νησιά της λιμνοθάλασσας (Μουράνο, Μπουράνο, Λίντο, Τορτσέλο).

Το θέμα του καρναβαλιού διαφέρει κάθε χρόνο, ανάλογα με την έμπνευση και τη δημιουργικότητα της καλλιτεχνικής ομάδας που το έχει αναλάβει, πάντα όμως χαρακτηρίζεται φαντασμαγορικό.

Η έναρξη της Σαρακοστής σημάνει και το τέλος του Καρναβαλιού. Σαράντα ημέρες πριν το Πάσχα, την “Ευλογημένη Τρίτη” (Martedi «Grasso ή Mardi Gras), την ημέρα πριν από την Καθαρά Τετάρτη.