Η Κέρκυρα, το κοσμοπολίτικο νησί του Ιονίου που με την βενετσιάνικη αύρα του μαγνητίζει το βλέμμα κάθε επισκέπτη, είναι ένας από τις δημοφιλέστερους προορισμούς της Ελλάδας για τον εορτασμό του Πάσχα.

Η ομορφιά του τόπου και τα πλούσια έθιμα του νησιού δημιουργούν έναν παραμυθένιο προορισμό για κάθε ταξιδιώτη. Το Πάσχα στην Κέρκυρα είναι ένα κάλεσμα σε μία εμπειρία μοναδική που τουλάχιστον για μία φορά πρέπει κάποιος να βιώσει.

Τα έθιμα του Κερκυραϊκού Πάσχα

Γνωστότερο όλων των εθίμων είναι το σπάσιμο των κανατιών το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, η λεγόμενη πρώτη Ανάσταση, εκτός όμως αυτού η Κέρκυρα έχει μία πληθώρα εθίμων που τηρούνται τόσο στην πόλη όσο και στα χωριά του νησιού με τους ήχους της Φιλαρμονικής να κυριαρχούν.

Κυριακή των Βαΐων

Η Κυριακή “των Βαγιώνε” όπως λένε χαρακτηριστικά στο νησί είναι η ημέρα της σωτηρίας της Κέρκυρας από τη θανατηφόρο επιδημία της πανούκλας το 1630 χάρη στη θαυματουργική επέμβαση του Αγίου Σπυρίδωνα.

Από τότε κάθε χρόνο στην Κέρκυρα πραγματοποιείται λιτανεία με το σκήνωμα του Αγίου Σπυρίδωνα και με τη συνοδεία και των 18 Φιλαρμονικών του νησιού.

Η λιτανεία ξεκινάει στις 11 το πρωί από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα και τελειώνει στις 14:30. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σε διαδρομή λιτανεία που γίνεται προς τιμήν του Πολιούχου Αγίου του νησιού.

Παραδοσιακό φαγητό για τους ντόπιους την Κυριακή των Βαΐων είναι το λεγόμενο στακοφύσι.

Γνωστό από την εποχή των Βενετσιάνων το στακοφύσι ήταν η εκδοχή του μπουρδέτου για τους πλούσιους. Πρόκειται για κομμάτια μπακαλιάρου που σοτάρονται στην κατσαρόλα με κρεμμύδι και κόκκινο πιπέρι και μαγειρεύονται με πράσα και σάλτσα ντομάτας.

Μεγάλη Δευτέρα

Οι νοικοκυρές ξεκινούν τις προετοιμασίες για τον εορτασμό του Πάσχα και όλο το νησί μοσχοβολά από τις μυρωδιές της Άνοιξης και των υπέροχων γλυκισμάτων.

Οι φογάτσες και οι κολομπίνες όπως λέγονται τα παραδοσιακά τσουρέκια του νησιού ετοιμάζονται με αγάπη από τις νοικοκυρές σε κάθε σπίτι.

Οι κολομπίνες είναι το χριστόψωμο του Πάσχα για τους Κερκυραίους ενώ με επιρροή από τους Ενετούς έχει σχήμα περιστεριού και ένα φτερό.

Μεγάλη Τετάρτη

Μετά το πέρας του Ευχελαίου πραγματοποιείται στο Δημοτικό Θέατρο συναυλία εκκλησιαστικής μουσικής και Μεγαλοβδομαδιάτικων Μελωδιών από τη Δημοτική Χορωδία. Η συναυλία προσεγγίζει το Θείο Δράμα μέσα από την Ανατολική και Δυτική εκκλησιαστική μουσική.

Μεγάλη Πέμπτη

Τα δώδεκα Ευαγγέλια ψάλλονται στην Καθολική Μητρόπολη της Πλατείας Δημαρχείου. Σύμφωνα με το έθιμο του νησιού ανάβονται 12 κεριά ένα για κάθε Ευαγγέλιο.

Μετά το τέλος της ανάγνωσης κάθε Ευαγγελίου σβήνεται και το κεράκι σύμβολο του συγκεκριμένου Ευαγγελίου.

Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης λίγο πριν την κορύφωση του Θείου Δράματος η όψης της Κέρκυρας αλλάζει. Τα βενετσιάνικα φανάρια γίνονται μωβ εις ένδειξη πένθους ενώ αυτό το χρώμα κυριαρχεί μέχρι την Ανάσταση.

Μεγάλη Παρασκευή

Η ημέρα των Επιταφίων. Είναι ένα πραγματικά συγκλονιστικό θέαμα για όποιον βρεθεί στην Κέρκυρα αυτές τις ημέρες. Οι περιφορές ξεκινούν το μεσημέρι ενώ όλες είναι υπό τη συνοδεία κάποιας Φιλαρμονικής.

Οι Επιτάφιοι του Παντοκράτορα και της Παναγίας της Σπηλιώτισσας είναι αυτοί που βγαίνουν πρώτα στις δύο το μεσημέρι και ακολουθούν και οι υπόλοιπες εκκλησίες μέχρι τις 22:00 με εξαίρεση την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα.

Στις 10 το βράδυ βγαίνει ο Επιτάφιος της Μητρόπολης με το λείψανο της ακέφαλης Αγίας Θεοδώρας. Η περιφορά του Επιταφίου της Μητρόπολης διαρκεί μέχρι αργά ενώ συνοδεύεται και από όλες τις Φιλαρμονικές της πόλης.

Μεγάλο Σάββατο

Το νησί ξυπνά με ένα “μεγάλο σεισμό” το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου. Πρόκειται για ένα έθιμο που αναπαριστά τον σεισμό που περιγράφεται στο Ιερό Ευαγγέλιο σαν επακόλουθο της Ανάστασης του Κυρίου.

Στις 6 το πρωί ο σεισμός πραγματοποιείται στον Ιερό Ναό της Παναγίας των Ξένων με θόρυβο, κούνημα όλων των εικόνων και των καντηλιών.

Το Μεγάλο Σάββατο είναι και η ημέρα που έσωσε ο Άγιος Σπυρίδωνας το νησί από το λιμό το 1550. Στις 9 το πρωί γίνεται η περιφορά του Αγίου ενώ συγχρόνως ξεκινά και η περιφορά της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα.

Το έθιμο αυτό ξεκίνησε τα ενετικά χρόνια. Τότε απαγορευόταν η περιφορά των Επιταφίων επιτρεπόταν όμως η λιτανεία του Αγίου Σπυρίδωνα.

Την περιφορά συνοδεύει πάντοτε η Φιλαρμονική όπου κατά παράδοση παίζουν συγκεκριμένες μουσικές την συγκεκριμένη ημέρα όπως τη “Marcia Funebre” (επιτάφιος πορεία) από την Hρωική του Beethoven και το “Calde Lacrime” του Michelli.

Στις 11:55 ψάλλεται στην εκκλησία του Αγίου το “Ανάστα ο Κύριος” ως παράκληση για να γίνει η Ανάσταση του. Αυτή είναι και η λεγόμενη πρώτη Ανάσταση και σηματοδοτεί τη στιγμή που πέφτουν από τα μπαλκόνια οι λεγόμενοι “μπότηδες” δηλαδή κανάτες γεμάτες νερό.

Οι μπότηδες είναι στολισμένοι με κόκκινες κορδέλες όπου είναι και το χρώμα της Κέρκυρας. Λένε πως ένα κομματάκι από τους μπότηδες που θα σπάσουν φέρνει καλοτυχία σε όποιον το κρατήσει για όλο τον χρόνο!

Το έθιμο έχει τις ρίζες του στα χρόνια των Ενετών. Τότε συνήθιζαν να πετούν την Πρωτοχρονιά από τα παράθυρα τους τα παλιά αντικείμενα για να τους φέρει ο νέος χρόνος καινούρια.

Άλλο ένα έθιμο που αναβιώνει αυτή την ημέρα είναι το έθιμο της “μαστέλας” στο παλιό εμπορικό κέντρο της πόλης.

Σε αυτό το έθιμο ένα βαρέλι κομμένο στη μέση στολίζεται με κορδέλες και μυρτιές και οι περαστικοί καλούνται να πετάξουν μέσα σε αυτό κέρματα για το καλό. Στο τέλος της ημέρας όταν σημάνει η πρώτη καμπάνα της Ανάστασης κάποιος πέφτει μέσα στο βαρέλι για να μαζέψει τα λεφτά.

Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου η αναστάσιμη ακολουθία ξεκινάει από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής και καταλήγει στην κεντρική πλατεία (Σπιανάδα) με τη συμμετοχή φυσικά της Φιλαρμονικής.

Χαρμόσυνες μουσικές, πυροτεχνήματα να φωτίζουν τον ουρανό και χιλιάδες άνθρωποι να ψάλλουν “Χριστός Ανέστη” συγκινημένοι και χαρούμενοι γα την Ανάσταση του Κυρίου.

Το παραδοσιακό φαγητό του τραπεζιού της Ανάστασης για τους ντόπιους είναι τα τσιλιχούρδα όπου πρόκειται για μία παραλλαγή της μαγειρίτσας.

Τα κόκκινα αυγά που πολλές φορές είναι βαμμένα με φυσικό τρόπο και όχι χημικές βαφές τσουγκρίζονται και οι φογάτσες και οι κολομπίνες επιτέλους δοκιμάζονται μετά το φαγητό.

Κυριακή του Πάσχα

Το πρωί τις Κυριακής του Πάσχα από τις 7 μέχρι της 10 οι εκκλησίες της πόλης κάνουν περιφορά την εικόνα της Ανάστασης στους κεντρικούς δρόμους. Αξίζει να αναφερθεί πως οι Κερκυραίοι δεν έχουν ως έθιμο να σουβλίζουν αρνί την ημέρα του Πάσχα.

Σύμφωνα με την παράδοση το πιάτο αυτής της ημέρας είναι σούπα αυγολέμονο συνοδευόμενη από διάφορα κρέατα. Το αρνάκι ψήνεται τη Δευτέρα του Πάσχα.

Επίσης στα χωριά του νησιού έχουν ως έθιμο τα τσόφλια από τα πασχαλινά αυγά να τα κολλάνε στην πόρτα τους ή να τα πετάνε στους κήπους για να πάει καλά η σοδειά της χρονιάς.

Η Εβδομάδα του Πάσχα αποκαλείται στην Κέρκυρα η “Νια βδομάδα”

Δευτέρα του Πάσχα

Πραγματοποιούνται λιτανείες σε όλο το νησί. Στην εκκλησία της Βαγγελίστρας στη Λευκίμμη η πομπή κατευθύνεται προς το ποτάμι της πόλης και συναντιέται με τις υπόλοιπες εκκλησίες.

Όταν οι δύο εκκλησίες συναντηθούν ο κόσμος ρίχνει τα “μάσκουλα”, τα οποία είναι σιδερένιοι σωλήνες γεμισμένοι με μπαρούτι.

Τρίτη του Πάσχα

Την Τρίτη του Πάσχα στις 5 το απόγευμα τελούνται στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα τα “μπάσματα” του Αγίου, δηλαδή η επανατοποθέτηση του στη λάρνακα μέσα στην εκκλησία.

Παρασκευή του Πάσχα

Είναι ο εορτασμός της Ζωοδόχου Πηγής και σε όλο το νησί της Κέρκυρας γίνονται μεγάλα πανηγύρια με τα πανηγύρια στην Παλαιοκαστρίτσα, στην Κάτω Κορακιάνα, στο Χλωμό και στη Δασιά να ξεχωρίζουν.

Καλό Πάσχα!